Die ene avond in 1989 vergeet ik nooit meer

Leven in vrijheid na het communisme
Foto 9 - Berlijnse muur

Ik ben geboren in Polen, in de tijd dat het communisme nog aan de macht was.

De Berlijnse Muur was nog niet gevallen. Het Oostblok, waartoe Polen behoorde, stond nog overeind en was van het vrije Westen afgescheiden door het IJzeren Gordijn. We konden niet vrij spreken. Niet vrij reizen. Censuur en controle waren overal.

In onze familie waren er zowel voor- als tegenstanders van het communisme. Al wist ik toen ik jong was nog niet precies wat dat woord betekende.

De familie van mijn moeders kant was fel tegen het communisme. Mijn grootvader was tijdens WO II een zeer actieve soldaat en journalist. Nadat in 1945 de communisten aan de macht waren gekomen, raakte hij alles kwijt. Zijn gezin, zijn gezondheid, zijn vrijheid. Na de oorlog werd hij zelfs veroordeeld voor zijn poëzie.

Terug naar die ene avond in 1989.

Acht jaar was ik, en ik lag in bed. De zware, serieuze stemmen die ik hoorde, waren afkomstig van het politieke tv-nieuws waar mijn ouders naar keken. Maar opeens veranderden die stemmen in blije, opgewonden stemmen!

Ik roetsjte de trap naar beneden af. Mijn ouders dansten uitbundig door de huiskamer. Wat was er aan de hand? Mijn vader tilde me op en vertelde dat de communistische regering was afgetreden. Vanaf nu waren we vrij, net als vroeger toen zijn vader nog jong was.

Daarna was het natuurlijk niet meteen rozengeur en maneschijn. Maar het heeft er wel voor gezorgd dat ik in vrijheid mijn weg heb kunnen kiezen.

Ik vind het nog steeds verdrietig dat mijn grootvader dit niet meer heeft mogen meemaken.

Hij zou er trots op zijn geweest dat ik – net als hij – van taal en communicatie mijn beroep heb gemaakt, en dat ik dat in vrijheid mag uitoefenen!

Agata Wolters-Palacz

Delen